BOPZ

Bopz is de afkorting van Bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen. In deze wet staat wanneer dwang mag en wat de rechten zijn van mensen die te maken krijgen met dwang in de zorg. 

In de wet Bopz staat:

  • wat de rechten zijn van cliënten bij gedwongen opname in een instelling
  • wanneer een behandelaar dwang mag gebruiken
  • wanneer vrijheidsbeperking mag (bijvoorbeeld: niet mogen telefoneren!)
  • wat de rechten van cliënten zijn bij een dwangbehandeling

De wet Bopz geldt voor:

  • gedwongen opnamen en behandelingen in de psychiatrie
  • de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
  • de psychogeriatrie (ouderenzorg voor mensen met dementie)

Niemand wil tegen zijn zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat kan in Nederland gelukkig ook niet zomaar! Een gedwongen opname is alleen mogelijk als het echt niet anders kan…

Waar gaat het om?

Als u te maken krijgt met een gedwongen opname, moet er iets ernstigs aan de hand zijn. Er is sprake van gevaar voor uzelf of voor anderen, en de opname is de enige manier om dat gevaar op te heffen. 

Ibs of rm

Een gedwongen opname gebeurt op grond van een inbewaringstelling(bij acuut gevaar) of rechterlijke machtiging (in andere situaties). Tijdens een gedwongen opname mag u de instelling alleen verlaten als u daarvoor toestemming hebt. U kunt dus niet zomaar even naar het winkelcentrum of uw familie bezoeken.

Vrijheden
Een gedwongen opname wil niet zeggen dat u al uw rechten inlevert. U houdt uw basisvrijheden, zoals het recht om bezoek te ontvangen, te bellen of rond te lopen op het terrein van de instelling. Een beperking daarvan is niet vanzelfsprekend bij een gedwongen opname, maar is aan aparte regels gebonden. 

Goede zorg
U hebt misschien het gevoel dat u volledig overgeleverd bent aan uw behandelaar en de andere hulpverleners. Het is goed om te weten dat u ook tijdens een gedwongen opname recht hebt op goede zorg, dat wil zeggen: zorg die aansluit bij uw wensen en behoeften.  

Rechten van cliënten tijdens dwang

De Wet Bopz stelt regels aan dwang om cliënten te beschermen. U bent dus zeker niet aan de Goden overgeleverd…

De belangrijkste rechten van cliënten zijn:

  • Goede zorg

Cliënten hebben recht op goede zorg. Hulpverleners moeten zich houden aan de ‘professionele standaard’. Dit betekent onder andere dat een cliënt mag verwachten dat de behandelaar en de verpleging respectvol en deskundig met hem omgaat.

  • Behandelplan

Cliënten hebben recht op een behandelplan, zowel bij een vrijwillige als bij een gedwongen opname.

  • Informatie

Cliënten hebben recht op informatie. De behandelaar en andere hulpverleners moeten de cliënt in begrijpelijke taal uitleggen wat er met hem aan de hand is, wat de behandeling inhoudt en welke andere behandelingsmogelijkheden er zijn.

  • Waar mogelijk: alternatieven voor dwang

Dwangopname of dwangbehandeling mag alleen als het echt niet anders kan. De behandelaar en andere hulpverleners uit het team moeten dus uitzoeken of er andere, minder ingrijpende behandelingen zijn. 

  • Dwang: zo kort mogelijk

De dwangopname of dwangbehandeling mag niet langer duren dan strikt noodzakelijk is. Hulpverleners moeten regelmatig evalueren of de dwangbehandeling nog steeds nodig is.

  • Bewegingsvrijheid

Cliënten hebben recht op bewegingsvrijheid: zij mogen in en rond het ziekenhuis komen. De behandelaar kan het recht op bewegingsvrijheid beperken. Een cliënt mag dan niet of alleen onder begeleiding naar buiten. In de Wet Bopz staat om welke redenen een behandelaar deze rechten tijdelijk mag beperken. 

  • Contact

Cliënten hebben recht op contact met mensen buiten het ziekenhuis. Beperking van dit recht kan in bepaalde situaties. Hulpverleners moeten wel proberen zo veel mogelijk tegemoet te komen aan de wensen van de cliënt. 

  • Klacht indienen

Cliënten hebben het recht om een klacht in te dienen over de (dwang)behandeling. 

Dat kan bij de behandelaar zelf, maar ook bij zijn leidinggevende of bij de klachtencommissie. Beperking van dit recht mag niet. Verder heeft een patiënt hierbij recht op bijstand van een advocaat.

  • Contact met pvp en andere professionals

Cliënten hebben recht op contact met een patiëntenvertrouwenspersoon (pvp), advocaat, officier van justitie en de Inspectie voor de gezondheidszorg. Beperking van dit recht mag niet.

De advocaat

Welke rol heeft een advocaat bij een gedwongen opname?

Een advocaat is iemand die de wet kent en die weet welke rechten een cliënt heeft. Een advocaat komt op voor de belangen van zijn cliënt.

Heeft een cliënt recht op een advocaat bij een gedwongen opname?

Cliënten hebben recht op een advocaat tijdens een procedure voor een gedwongen opname. De cliënt krijgt dan een advocaat toegewezen. De hulp van deze advocaat is gratis.

Een geschikte advocaat vinden.

Bij een gedwongen opname krijgt de cliënt een advocaat toegewezen. U hebt als patiënt gewoon een vrije advocaatkeuze en mag dus zelf bepalen door welke advocaat u wilt worden bijgestaan. 

Mrs. Heidanus & Roosjen hebben zeer ruime ervaring in Bopz-zaken, geven aan rechters en advocaten cursussen op dit gebied en verzorgen regelmatig lezingen bij verschillende bijeenkomsten en symposia.

Wat kost een advocaat?

De rechtsbijstand van een toegewezen advocaat is gratis voor de cliënt. In andere situaties is vaak een gedeeltelijke vergoeding mogelijk als de cliënt een laag inkomen heeft.

Mrs. Heidanus & Roosjen zijn gespecialiseerde advocaten die de wet kennen en die als betrokken advocaten precies weten welke rechten een cliënt (nodig) heeft. Zij komen al tientallen jaren scherp op voor de belangen van hun cliënten…

Wij geven juridisch advies en vertegenwoordigen cliënten bij een zitting van de rechtbank. Wij zullen de zaak eerst met de cliënt bespreken. We leggen uit wat de procedure is bij de rechtbank. We luisteren als advocaat daarbij vooral naar onze cliënt. We vragen wat de cliënt zelf wil en belangrijk vindt, zodat wij uw belangen zo goed als mogelijk kunnen verdedigen bij de zitting.

Controle op de procedure

Als advocaat houden wij ook in de gaten of de juridische procedure goed loopt. Bij een zitting over een gedwongen opname moet er bijvoorbeeld een goede geneeskundige verklaring zijn van een arts. Ontbreekt deze, dan zal de advocaat dit melden bij de rechter.

Geheimhoudingsplicht

Als advocaat zijn wij er voor onze cliënt. De cliënt moet ons zo vertrouwen dat hij ons alles kan vertellen wat belangrijk is voor de zaak. Daarom hebben wij een geheimhoudingsplicht en moeten wij zorgvuldig omgaan met de informatie die wij krijgen. De cliënt spreekt met ons af wat wij wel en niet aan de rechter zullen vertellen.

Contact

Een gedwongen opgenomen cliënt mag altijd contact opnemen met ons als advocaat. Wij mogen ook langs komen als een cliënt onder dwang behandeld wordt of als er middelen en maatregelen worden uitgevoerd.

Kort & goed: bel ons gerust als er een gedwongen opname dreigt of is aangevraagd. Of als u anderszins vragen hebt over (dwang)behandeling of slechte bejegening. 

Nota bene: u bent niet verplicht om de van overheidswege toegekende advocaat te accepteren!

Mrs. Heidanus & Roosjen zullen u als bevlogen, ervaren èn gespecialiseerde Bopz-advocaten helpen en bijstaan…